Trzydzieści cztery europejskie organizacje reprezentujące cały łańcuch wartości tworzyw sztucznych wystosowały do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen wspólny list, w którym domagają się pilnych działań na rzecz odbudowy konkurencyjności przemysłu. Sygnatariusze ostrzegają, że bez zdecydowanych zmian regulacyjnych i gospodarczych Europa będzie nadal tracić moce produkcyjne, inwestycje oraz udział w światowym rynku tworzyw.
Europejski przemysł tworzyw sztucznych ponownie alarmuje o pogarszających się warunkach prowadzenia działalności i apeluje do Komisji Europejskiej o szybkie wdrożenie działań wzmacniających konkurencyjność sektora. W skierowanym do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen liście organizacje branżowe przypominają sześć strategicznych rekomendacji przedstawionych po raz pierwszy w 2025 roku i oczekują ich uwzględnienia w przygotowywanym Akcie o Gospodarce o Obiegu Zamkniętym (Circular Economy Act).
Zdaniem sygnatariuszy sytuacja europejskiego sektora uległa w ostatnich latach dalszemu pogorszeniu. Szczególnie trudna jest kondycja branży recyklingu. Od 2023 roku do końca drugiego kwartału 2026 roku działalność zakończyły przedsiębiorstwa dysponujące łącznymi zdolnościami przetwarzania około 1,1 mln ton tworzyw rocznie. Jednocześnie produkcja tworzyw sztucznych w Europie pozostaje praktycznie na niezmienionym poziomie. W 2024 roku wyniosła 54,6 mln ton, co potwierdza utrzymującą się stagnację.
Jeszcze wyraźniej zmiany widać w skali globalnej. Udział Europy w światowej produkcji tworzyw zmniejszył się z 25% w 2006 roku do 12% w 2024 roku. Według prognoz przywołanych przez autorów listu, jeśli obecne tendencje się utrzymają, do 2034 roku udział ten może spaść do zaledwie 7%. Oznaczałoby to dalsze osłabienie pozycji europejskiego przemysłu wobec konkurentów z Azji, Bliskiego Wschodu i Ameryki Północnej.
Organizacje branżowe wskazują, że podstawowym problemem pozostają wysokie koszty energii, które w porównaniu z innymi regionami świata znacząco obniżają konkurencyjność europejskich producentów i ograniczają możliwości inwestowania w nowe technologie oraz rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym. Dodatkową presję wywierają tanie importowane regranulaty, półprodukty i wyroby zawierające surowce z recyklingu. W opinii sygnatariuszy konkurencja ta często odbywa się przy mniej rygorystycznych wymaganiach dotyczących identyfikowalności materiałów, jakości oraz zgodności z europejskimi standardami środowiskowymi.
Autorzy listu zwracają również uwagę na utrzymującą się niepewność regulacyjną, rozbudowane obowiązki administracyjne oraz różnice we wdrażaniu przepisów przez państwa członkowskie. Taka sytuacja utrudnia planowanie inwestycji i zwiększa ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej.
Przedstawione Komisji Europejskiej postulaty obejmują sześć kluczowych obszarów. Są to przywrócenie uczciwych warunków konkurencji oraz promocja tworzyw cyrkularnych produkowanych w Europie, obniżenie kosztów energii, uszczelnienie systemów kontroli i egzekwowania przepisów, skuteczniejsze wdrażanie obowiązującego prawa, stworzenie lepszych warunków dla innowacji i inwestycji prywatnych oraz wzmocnienie systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR), które mają zapewnić bardziej stabilny i przejrzysty rynek surowców wtórnych.
Sygnatariusze podkreślają, że Komisja Europejska podjęła już pewne działania, między innymi prowadzi prace nad wspólnymi kryteriami End-of-Waste dla całej Unii Europejskiej, reaktywowała inicjatywę Circular Plastics Alliance oraz rozpoczęła dyskusję nad zmianami w klasyfikacji towarów w systemie kodów CN. Ich zdaniem są to jednak działania niewystarczające wobec skali problemów, z jakimi mierzy się przemysł.
W ocenie organizacji podpisanych pod listem przygotowywany Circular Economy Act stanowi ostatnią szansę na stworzenie stabilnych warunków dla inwestycji, rozwoju innowacyjnych technologii i odbudowy konkurencyjności europejskiego sektora tworzyw sztucznych. Autorzy apelu podkreślają, że silny i odporny łańcuch wartości jest nie tylko warunkiem rozwoju samej branży, ale również ważnym elementem budowy gospodarki o obiegu zamkniętym, wzmacniania strategicznej autonomii Europy oraz zwiększania konkurencyjności całej europejskiej gospodarki.
