Projekt Krajowych Inteligentnych Specjalizacji 2.0, który ma wyznaczyć priorytetowe kierunki wspierania badań i innowacji w Polsce, budzi obawy części przedstawicieli sektora tworzyw sztucznych. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim zakresu uwzględnienia przetwórstwa i recyklingu tworzyw w dokumencie, którego konsultacje publiczne kończą się 10 września 2026 r.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii opublikowało projekt Krajowych Inteligentnych Specjalizacji 2.0 (KIS 2.0) 20 sierpnia 2026 r. Dokument ma stanowić podstawę wyznaczania kierunków wsparcia badań, rozwoju i wdrażania innowacji po 2027 roku. Od jego ostatecznego kształtu będą zależeć priorytety krajowej polityki innowacyjnej oraz kierunki finansowania projektów badawczo-rozwojowych i inwestycji technologicznych w kolejnych latach.
Na problem zwrócił uwagę Jacek Szczerba, który na łamach portalu tworzywa.pl zaapelował do przedsiębiorstw, organizacji branżowych i jednostek naukowych o przeanalizowanie projektu oraz zgłoszenie uwag przed zakończeniem konsultacji publicznych. Jego zdaniem obecna wersja dokumentu nie odzwierciedla znaczenia sektora przetwórstwa i recyklingu tworzyw sztucznych dla polskiej gospodarki, co w przyszłości może ograniczyć możliwości finansowania badań, rozwoju i wdrożeń. Jednocześnie są to oceny autora apelu – sam projekt nie oznacza automatycznego wykluczenia przedsięwzięć związanych z tworzywami z przyszłych programów wsparcia.
Jednym z głównych zastrzeżeń jest ograniczenie liczby krajowych specjalizacji z trzynastu do siedmiu oraz sposób ujęcia branży tworzyw. W projekcie bezpośrednie odniesienia do tego sektora pojawiają się przede wszystkim w obszarze dotyczącym biodegradowalnych tworzyw i biopolimerów. Zdaniem autora analizy niewystarczająco uwzględniono natomiast konwencjonalne i konstrukcyjne tworzywa, takie jak PP, PE, PVC, PET, ABS, PA, PC, PBT, PPS, PSU czy PEEK, które pozostają podstawowymi materiałami wykorzystywanymi przez większość krajowych przetwórców oraz odbiorców z przemysłu motoryzacyjnego, elektrotechnicznego, medycznego i opakowaniowego.
Kolejne uwagi dotyczą gospodarki o obiegu zamkniętym. Projekt koncentruje się przede wszystkim na odzysku metali krytycznych, nie wskazując wprost mechanicznego ani chemicznego recyklingu tworzyw. W dokumencie nie odniesiono się również do rozporządzenia PPWR ani do projektowanych przepisów dotyczących pojazdów wycofanych z eksploatacji, które przewidują zwiększenie udziału materiałów pochodzących z recyklingu. Branża podkreśla, że realizacja tych wymagań będzie wymagała znacznych inwestycji w nowe technologie przetwarzania i recyklingu.
Według analizy portalu niewystarczająco widoczne pozostają także tworzywa inżynieryjne i kompozyty polimerowe w specjalizacjach dotyczących mobilności, medycyny, bezpieczeństwa czy produkcji żywności. Zwrócono również uwagę na brak danych obrazujących znaczenie gospodarcze sektora, takich jak liczba przedsiębiorstw, zatrudnienie, wartość produkcji, eksport czy nakłady inwestycyjne. W projekcie nie wskazano także roli przemysłu chemicznego jako dostawcy polimerów bazowych dla krajowego przetwórstwa.
W opublikowanym stanowisku zaproponowano rozszerzenie zapisów KIS 2.0 o przetwórstwo i recykling tworzyw konwencjonalnych, włączenie recyklingu mechanicznego i chemicznego do obszaru gospodarki o obiegu zamkniętym oraz uwzględnienie wpływu nowych regulacji unijnych na rozwój krajowych technologii. Postulaty obejmują także uzupełnienie dokumentu o dane pokazujące znaczenie ekonomiczne sektora oraz wskazanie kluczowych przedsiębiorstw, organizacji branżowych i ośrodków badawczych działających w obszarze tworzyw sztucznych.
Konsultacje projektu Krajowych Inteligentnych Specjalizacji 2.0 potrwają do 10 września 2026 r. Przedstawiciele branży zachęcają przedsiębiorstwa i instytucje do zgłaszania uwag, argumentując, że obecny etap prac jest ostatnim momentem na wprowadzenie zmian do dokumentu, który będzie wyznaczał kierunki wsparcia innowacji i rozwoju przemysłu w nadchodzących latach.
