Vioneo, spółka zależna duńskiego A.P. Möller-Maersk, ogłosiła rezygnację z budowy zakładu zielonych tworzyw sztucznych w porcie Antwerpia-Brugia. Inwestycja o wartości 1,5 miliarda euro zostanie zrealizowana w Chinach. To decyzja, która podważa europejskie ambicje w zakresie zrównoważonego przemysłu i stanowi kolejny przykład odpływu kluczowych projektów przemysłowych poza granice Unii Europejskiej.

Planowany zakład w Antwerpii miał powstać na terenie dawnej rafinerii Gunvor, przekształcanej przez firmę Vopak w centrum zielonej energii. Fabryka o rocznej zdolności produkcyjnej 300 tys. ton zielonych tworzyw miała zaopatrywać m.in. sektor medyczny, motoryzacyjny i opakowaniowy. Projekt był uważany za jeden z filarów zielonej transformacji portu i symboliczny krok w kierunku bezemisyjnej chemii.

Głównym powodem zmiany lokalizacji inwestycji są – jak podaje firma – koszty, tempo realizacji oraz dostępność surowców. W Chinach Vioneo liczy na szybsze wdrożenie projektu i znacząco niższe koszty dzięki lepszej infrastrukturze i tańszemu zielonemu metanolowi – kluczowemu surowcowi w produkcji tworzyw bez udziału paliw kopalnych. Przedstawiciele spółki argumentują, że dzięki bliskości źródeł metanolu i uproszczonym łańcuchom dostaw, inwestycja w Chinach będzie miała niższy ślad węglowy niż pierwotnie planowany zakład w Belgii.

Rezygnacja z projektu w Antwerpii wpisuje się w szerszy problem strukturalny Europy. Pomimo ambitnych celów klimatycznych, inwestorzy wciąż zderzają się z barierami administracyjnymi, wysokimi cenami energii oraz ograniczonym dostępem do surowców odnawialnych. Tymczasem Chiny, inwestujące konsekwentnie w infrastrukturę niskoemisyjną i zieloną chemię, oferują bardziej konkurencyjne warunki dla dużych projektów przemysłowych.

Choć Vioneo podkreśla, że nie odwraca się od Europy i rozważy przyszłe inwestycje w regionie, decyzja o relokacji pokazuje, że ambicje polityczne nie wystarczą, by przyciągnąć i utrzymać kapitał przemysłowy. Przypadek ten unaocznia rosnącą rozbieżność między celami klimatycznymi a rzeczywistością gospodarczą, szczególnie w obszarze kapitałochłonnych, zielonych technologii.

Dla europejskiego przemysłu tworzyw sztucznych decyzja Vioneo oznacza nie tylko stratę ważnego ogniwa w lokalnym łańcuchu wartości, ale także ryzyko pogłębiającej się zależności od importu. Produkcja zielonych tworzyw przesuwa się bliżej azjatyckich źródeł surowców i rynków zbytu, co może dać przewagę konkurencyjną firmom operującym w tym regionie.