Dow Europe wystąpił z kolejnym roszczeniem odszkodowawczym związanym z kartelem zakupowym na europejskim rynku etylenu. Amerykański koncern domaga się około 1,1 mld euro od czterech przedsiębiorstw. To kolejny etap finansowych konsekwencji postępowania antymonopolowego zakończonego przez Komisję Europejską w 2020 r.
Clariant poinformował, że 16 lipca 2026 r. otrzymał nowe roszczenie odszkodowawcze Dow Europe skierowane przeciwko czterem przedsiębiorstwom. Pozew został wniesiony do sądu w Dortmundzie, a wartość dochodzonego odszkodowania wynosi około 1,1 mld euro.
Szwajcarska grupa odrzuca żądania Dow i zapowiada zdecydowaną obronę swojego stanowiska. Clariant twierdzi, że dysponuje analizami ekonomicznymi wskazującymi, iż działania uczestników porozumienia nie wywarły faktycznego wpływu na rynek. Dow argumentuje natomiast, że jego europejska działalność poniosła znaczące straty wskutek antykonkurencyjnych praktyk prowadzących do obniżenia cen etylenu.
To już drugie postępowanie odszkodowawcze wszczęte przez Dow w związku z tą sprawą. W maju 2025 r. Dow Europe wystąpił przed niemieckim sądem z roszczeniem wynoszącym około 767 mln euro.
Lista podobnych pozwów jest jednak znacznie dłuższa. Roszczenia wobec uczestników porozumienia zgłaszały również inne duże przedsiębiorstwa petrochemiczne. OMV wystąpił z żądaniem około 1 mld euro, BASF – około 1,4 mld euro, BP Europe – około 1,1 mld euro, a ExxonMobil – około 860 mln euro. Postępowania pokazują, że finansowe następstwa kartelu mogą wielokrotnie przekroczyć wysokość pierwotnych kar administracyjnych.
Sprawa rozpoczęła się w czerwcu 2016 r., kiedy Westlake złożył do Komisji Europejskiej wniosek w ramach programu łagodzenia kar. W maju 2017 r. Komisja przeprowadziła niezapowiedziane kontrole, a 14 lipca 2020 r. zakończyła postępowanie, nakładając na Orbię, Clariant i Celanese kary o łącznej wartości 260 mln euro. Westlake uniknął sankcji dzięki ujawnieniu kartelu. Wszystkie cztery przedsiębiorstwa przyznały się do uczestnictwa w porozumieniu i zaakceptowały odpowiedzialność w ramach procedury ugodowej.
Kartel funkcjonował od grudnia 2011 r. do marca 2017 r. i obejmował zakupy etylenu w Belgii, Francji, Niemczech i Holandii. Nietypowy charakter sprawy wynikał z faktu, że uczestnicy porozumienia nie byli sprzedawcami próbującymi podwyższać ceny, lecz nabywcami surowca dążącymi do ich obniżenia. Koordynowali strategie negocjacyjne wobec dostawców i wymieniali informacje związane z cenami zakupowymi.
Kluczowe znaczenie miał europejski mechanizm Monthly Contract Price, MCP, będący punktem odniesienia dla kontraktów na dostawy etylenu. Komisja ustaliła, że uczestnicy porozumienia koordynowali swoje działania podczas negocjacji prowadzących do ustalenia miesięcznej ceny kontraktowej, próbując uzyskać możliwie niski poziom MCP.
Etylen należy do podstawowych surowców europejskiej petrochemii. Jest przede wszystkim monomerem do produkcji polietylenu, ale stanowi również początek wielu innych łańcuchów chemicznych. Nawet niewielkie zmiany jego ceny mogą więc mieć znaczenie dla wartości dużych kontraktów surowcowych.
Obecne postępowania dotyczą jednak nie samego istnienia kartelu, które zostało stwierdzone przez Komisję Europejską, lecz przede wszystkim jego skutków ekonomicznych. Sądy będą musiały określić, czy porozumienie rzeczywiście wpłynęło na ceny etylenu, jaka byłaby ich hipotetyczna wysokość bez niedozwolonych praktyk oraz czy dostawcy ponieśli z tego powodu wymierne straty.
Przy roszczeniach sięgających w poszczególnych przypadkach ponad miliarda euro właśnie ocena ekonomicznych skutków kartelu będzie miała zasadnicze znaczenie. Kary Komisji wyniosły łącznie 260 mln euro, jednak suma dochodzonych obecnie odszkodowań jest już wielokrotnie wyższa. Ostateczny finansowy bilans jednego z najważniejszych europejskich postępowań antymonopolowych w sektorze petrochemicznym pozostaje więc otwarty.
