Rosnące koszty surowców zwiększają presję na ceny polimerów, ale słaby popyt hamuje podwyżki. Ujemne marże producentów mogą się jeszcze pogłębić.

W przypadku poliolefin odnotowano utrzymanie cen na niezmienionym poziomie lub ich niewielkie wzrosty. W odniesieniu do polistyrenu widoczny jest wyraźny spadek cen, odzwierciedlający zmiany cen monomeru styrenowego (SM). Ceny PVC w Europie spadają, podczas gdy ceny PVC z importu rosną. Mimo prób podnoszenia cen i słabego popytu, w przypadku PET przeważa tendencja do utrzymania cen na dotychczasowym poziomie. Jednak rosnące koszty surowców zwiększyły prawdopodobieństwo wzrostu cen na europejskich rynkach polimerów. Do czynników hamujących wzrost cen polimerów należą: popyt słabszy od oczekiwanego oraz trudności z wprowadzeniem podwyżek w październiku – okresie, w którym rynek przygotowuje się już do końcówki roku.

Oczekiwania dotyczące wzrostu cen wynikają ze stale rosnących notowań ropy Brent i benzyny surowcowej (nafty), które od połowy lipca wykazują ciągłą tendencję wzrostową. Tym razem wzrost kosztów surowców nie jest napędzany jedynie paniką, lecz rzeczywistą ograniczoną podażą w Europie i niskim poziomem zapasów. Jak dotąd wzrost kosztów surowców nie przełożył się na ceny polimerów; jednym z powodów jest wrześniowa obniżka cen kontraktowych monomerów olefinowych – zarówno propylenu, jak i etylenu – co było niekorzystne dla producentów. Nabywcy polimerów, a w szczególności przetwórcy tworzyw sztucznych, nie mogą zaakceptować podwyżek cen w sytuacji, gdy ceny monomerów spadają. Główną przyczyną tego stanu rzeczy jest popyt słabszy od oczekiwanego w całym łańcuchu wartości tworzyw sztucznych, natomiast przyczyną drugorzędną są utrwalone postawy i ustalone schematy rynkowe.

Presja na ceny polimerów dodatkowo rośnie, ponieważ ceny monomerów olefinowych są konsekwentnie wyższe od cen polimerów, co sprawia, że producenci polimerów sprzedają większość gatunków z ujemną marżą (spreadem). Głównym powodem tego „oderwania od rzeczywistości” w kwestii cen monomerów jest manipulacja cenami monomerów olefinowych, trwająca od października 2025 roku. Firmy ustalające ceny referencyjne monomerów – w ramach prób łagodzenia zmienności cen monomerów olefinowych i poliolefin, wywołanej gwałtownymi wahaniami kosztów ropy i benzyny surowcowej – przenosiły zmiany cen surowców na ceny monomerów jedynie częściowo.

Po wiosennym skoku cen i późniejszym letnim spadku, ceny monomerów olefinowych straciły na znaczeniu jako wyznacznik cen polimerów. Stało się tak, ponieważ w okresie gwałtownego wzrostu cen polimerów i panicznych zakupów producenci podnosili ceny znacznie powyżej poziomu uzasadnionego wzrostem kosztów monomerów; w przypadku niektórych polimerów marża (różnica między ceną polimeru a ceną monomeru) przekraczała 750 euro za tonę. Podobny mechanizm zadziałał w okresie panicznej wyprzedaży: producenci polimerów drastycznie obniżyli ceny – w stopniu znacznie przewyższającym zmiany cen monomerów – dążąc do sprzedaży „za wszelką cenę”. Doprowadziło to do sytuacji, w której ceny poliolefin spadły znacznie poniżej cen monomerów olefinowych.

Marże na poliolefinach w Europie Środkowej stały się ujemne, a ceny polimerów w niektórych przypadkach były niższe od cen monomerów olefinowych o 250–270 euro za tonę. Wspólnym interesem producentów monomerów i polimerów jest maksymalne obniżenie cen monomerów olefinowych lub podniesienie cen poliolefin – bądź też połączenie obu tych działań. Podejmowano próby obniżenia cen monomerów olefinowych, o czym świadczy opóźnienie w ogłoszeniu sierpniowej ceny etylenu oraz nieoczekiwany spadek cen monomerów olefinowych we wrześniu. Równolegle do wrześniowej obniżki cen monomerów próbowano podnieść ceny poliolefin, jednak działania te zakończyły się niepowodzeniem.

Stan nierównowagi się utrzymał, ponieważ popyt na polimery nie pozwalał na jednoczesne obniżenie cen monomerów olefinowych i podniesienie cen poliolefin. Jest mało prawdopodobne, aby sytuacja ta uległa zmianie w październiku lub listopadzie. Choć w październiku przewiduje się znaczny wzrost cen monomerów olefinowych, szczyt sezonu kończy się najpóźniej właśnie w tym miesiącu. Przetwórcy tworzyw sztucznych wolą zrezygnować z zakupów, niż gromadzić kosztowne zapasy w warunkach dużej zmienności cen – czego nauczyli się już wiosną. Wzrost cen w ostatnim kwartale mógłby nastąpić jedynie wtedy, gdyby producenci polimerów zmienili swoje postępowanie i przestali kierować się krótkoterminowym zyskiem. Byłoby to możliwe tylko w przypadku dalszego ograniczenia podaży w Europie; jednak każda podwyżka cen natychmiast wywołałaby napływ importu.

Niezależnie od nierealistycznych cen monomerów olefinowych, ceny poliolefin stały się punktem odniesienia samym w sobie, kształtowanym obecnie przez relację podaży i popytu. Ceny importowanych polimerów pełnią funkcję globalnych wskaźników referencyjnych. Bezwzględna wartość cen monomerów nie ma znaczenia; liczy się jedynie kierunek ich zmian. Biorąc pod uwagę słaby popyt oraz brak perspektyw na istotny wzrost cen polimerów w ciągu najbliższych 3–4 miesięcy – a także oczekiwania rynku co do typowego, sezonowego spadku popytu i cen, rozpoczynającego się w połowie października – jest wysoce mało prawdopodobne, aby wzrost cen poliolefin lub PVC przewyższył spodziewany wzrost cen monomerów olefinowych. Co więcej, mimo prawdopodobnego wzrostu cen monomerów olefinowych, ceny poliolefin i PVC mogą pozostać na niezmienionym poziomie lub nawet spaść z powodu słabego popytu. W rezultacie utrzymanie się znacznych ujemnych marż jest wysoce prawdopodobne, a mogą one nawet ulec dalszemu pogłębieniu.

Konieczny jest zatem istotny punkt zwrotny – a konkretnie jednorazowa korekta cen monomerów olefinowych. Obniżenie kontraktowych cen monomerów olefinowych o 200–250 euro za tonę w ciągu jednego miesiąca stworzyłoby warunki dla zdrowego funkcjonowania rynku europejskiego i pozwoliło na ponowne dostosowanie cen poliolefin do cen monomerów olefinowych.