Na stronach Rządowego Centrum Legislacji ukazał się projekt nowej ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Dokument, wdrażający unijne rozporządzenie 2025/40, już teraz wywołał duże poruszenie w środowisku przetwórców tworzyw sztucznych, producentów opakowań i recyklerów. Z pierwszych komentarzy wynika, że ustawa może znacząco wpłynąć na strukturę i koszty działania systemu ROP w Polsce. W najbliższych tygodniach spodziewane są oficjalne stanowiska organizacji branżowych.
Link do strony RCL: tutaj
Projekt ustawy wdraża unijne przepisy, które kompleksowo regulują cały cykl życia opakowań – od projektowania i etykietowania, przez ponowne użycie, aż po selektywną zbiórkę i recykling. Zastępując dotychczasowe regulacje z 2013 roku, nowe prawo ma uporządkować i scentralizować system, zwłaszcza w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP).
Kluczowym elementem jest powierzenie roli centralnej Organizacji ROP Opakowań Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Taki model – w ocenie wielu ekspertów – może skutkować ograniczeniem konkurencyjności i elastyczności systemu. Polski Związek Przetwórców Tworzyw Sztucznych zapowiedział przygotowanie szczegółowego stanowiska, wskazując już teraz na trudności, jakie nowe przepisy mogą spowodować zwłaszcza dla małych i średnich firm.
Projekt przewiduje szereg nowych obowiązków – m.in. w zakresie ewidencji, sprawozdawczości, prowadzenia audytów zewnętrznych i stosowania materiałów zrównoważonych. Znacząco zmienią się również przepisy dotyczące produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Wprowadzono obowiązek trwałego przymocowania zakrętek do butelek do 3 litrów oraz kwartalny tryb rozliczania opłaty SUP. Opłaty za torby foliowe będą musiały pobierać także punkty gastronomiczne.
Ustawa reguluje również działanie systemów kaucyjnych, rozszerza rolę Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach (BDO), przewiduje utworzenie Rady ds. ROP oraz nowe zadania dla Instytutu Ochrony Środowiska – PIB. Zapisy obejmują też warunki współpracy producentów z gminami i recyklerami, w tym zasady finansowania zbiórki i zagospodarowania odpadów opakowaniowych.
Choć ustawa ma wejść w życie 12 sierpnia 2026 r., wiele jej przepisów będzie obowiązywać wcześniej – niektóre już od stycznia 2026 r., inne dopiero w 2028 czy 2030 r. Harmonogram rozłożony na kilka lat ma ułatwić wdrożenie nowych zasad, ale nie zmniejsza skali wyzwań stojących przed branżą. Szczególnie uważnie proces legislacyjny śledzą przetwórcy tworzyw, którzy będą musieli dostosować nie tylko swoje produkty, ale również modele biznesowe i struktury kosztowe.
