Branża przetwórstwa tworzyw sztucznych w Polsce wchodzi w 2025 rok w cieniu licznych wyzwań gospodarczych, regulacyjnych i finansowych. Najnowszy raport Bibby Financial Services, przygotowany na podstawie ogólnopolskiego badania przeprowadzonego przez Keralla Research, prezentuje diagnozę sytuacji w 100 firmach działających w tym sektorze. Wnioski są jednoznaczne – rośnie presja kosztowa, napięcia handlowe destabilizują rynek, a płynność finansowa firm stoi pod coraz większym znakiem zapytania.
Najczęściej wskazywanym problemem przez ankietowane firmy są rosnące koszty surowców – aż 50% przedsiębiorców uznaje je za główne wyzwanie dla branży. Kolejne 36% wskazuje na wysokie ceny energii, co uderza szczególnie mocno w duże zakłady. Dodatkowo, aż 93% firm deklaruje problemy z nieterminowymi płatnościami, a mediana zamrożonych środków wynosi 85 tys. zł. W 43% przypadków przekroczona została bariera 100 tys. zł, a co siódmy przetwórca mówi o kwotach powyżej 150 tys. zł. Opóźnienia w płatnościach najczęściej sięgają dwóch tygodni (38%), miesiąca (35%) lub nawet dwóch miesięcy (10%).
Takie dane wskazują na głęboki kryzys płynności. Choć tylko 25% firm otwarcie przyznaje się do problemów finansowych, sytuacja staje się coraz trudniejsza, zwłaszcza że narasta niepewność związana z geopolityką – możliwą wojną celną, wahaniami cen ropy i gazu oraz stagnacją gospodarczą w Niemczech, głównym partnerze handlowym polskiego sektora tworzyw.
Robert Szyman, dyrektor generalny Polskiego Związku Przetwórców Tworzyw Sztucznych, podkreśla znaczenie sytuacji gospodarczej w całej UE – szczególnie w Niemczech, Czechach, Francji i Włoszech. Spowolnienie koniunktury u zachodnich sąsiadów ograniczyło możliwości eksportowe, mimo spadku cen surowców od końca 2022 roku.
Jednocześnie sektor mierzy się z rosnącą presją regulacyjną. Co trzecia firma (31%) zgłasza trudności z dostosowaniem się do wymogów wynikających z polityki GOZ (gospodarki o obiegu zamkniętym), a 29% wskazuje na potrzebę zwiększenia udziału recyklatów w produkcji. Od 2030 roku obowiązkowa będzie minimalna zawartość materiałów z recyklingu w opakowaniach – od 10 do 35%, w zależności od kategorii. Brakuje jednak spójnych regulacji, jasnych zasad i wsparcia inwestycyjnego – co hamuje wdrażanie tych zmian.
Na tym tle wyróżnia się faktoring – narzędzie finansowe umożliwiające szybki dostęp do środków z wystawionych faktur. Zyskuje ono na znaczeniu jako odpowiedź na zatory płatnicze. Jak zaznacza Wojciech Czapeczko z Bibby Financial Services, faktoring daje firmom możliwość kontynuowania działalności, inwestycji i ekspansji eksportowej mimo długich terminów płatności kontrahentów.
Niepokojący pozostaje fakt, że tylko 14% firm deklaruje inwestycje w nowe technologie „pod presją czasu”, a 26% chciałoby przyspieszyć modernizację, ale ograniczają ich zasoby finansowe. Inwestycje są niezbędne nie tylko z uwagi na zmieniające się przepisy, ale także w celu poprawy konkurencyjności na rynku UE.
Wśród działań adaptacyjnych przetwórcy tworzyw sztucznych najczęściej wdrażają: rozwój monomateriałów, wdrażanie bioplastików, automatyzację procesów produkcyjnych i poszukiwanie nowych rynków. Jedna trzecia firm aktywnie szuka nowych odbiorców, co świadczy o zmianie strategii – z reaktywnej na ofensywną. To ważna zmiana w kontekście globalnych napięć handlowych i możliwych dalszych perturbacji w łańcuchach dostaw.
Rok 2025 przynosi także pewien promyk nadziei – prognozowany wzrost PKB Polski na poziomie 3–4% może pobudzić popyt krajowy. Kluczowe będzie jednak wsparcie dla sektora ze strony instytucji publicznych, szczególnie w zakresie finansowania i uproszczenia przepisów. Branża ma potencjał, ale potrzebuje stabilności, jasnych ram regulacyjnych i większego dostępu do nowoczesnych narzędzi finansowania.
Choć opakowania z tworzyw wciąż dominują w sprzedaży i spełniają realne potrzeby rynku, ich przyszłość zależy od umiejętności szybkiego dostosowania się firm do realiów GOZ. Przed polską branżą tworzyw trudny, ale nie beznadziejny rok. Jak mówi Katarzyna Pydych z Keralla Research – firmy przestają czekać na rozwój wydarzeń i coraz częściej same wychodzą im naprzeciw.
Pełny raport Bibby Financial Services
