Komisja Europejska wchodzi w nowy rok z jasno zarysowanymi planami reorganizacji europejskiego rynku tworzyw. Zaprezentowane w grudniu 2025 r. pilotażowe działania na rzecz wzmocnienia cyrkularności tworzyw sztucznych mają przygotować grunt pod „Circular Economy Act”, którego projekt legislacyjny zapowiedziano na 2026 r. Przed sektorem recyklingu stoi okres intensywnych zmian regulacyjnych, mających przywrócić stabilność i przejrzystość rynku.
Rok 2026 rozpoczyna się w cieniu narastających problemów europejskiego sektora recyklingu tworzyw sztucznych. Wysokie koszty energii, niestabilne ceny surowców wtórnych, presja taniego importu spoza Unii Europejskiej oraz brak wystarczająco silnych bodźców popytowych doprowadziły w ostatnich latach do ograniczenia wykorzystania mocy produkcyjnych i wstrzymania wielu inwestycji. Komisja Europejska w grudniu 2025 r. potwierdziła, że sytuacja ta stanowi zagrożenie dla realizacji celów klimatycznych i cyrkularnych UE, dlatego zapowiedziała pakiet pilotażowych środków dotyczących tworzyw sztucznych, określany roboczo jako „circularity plastics package”. Ma on pełnić funkcję etapu przejściowego przed szerszym Circular Economy Act, planowanym do przedstawienia w 2026 r.
Celem zapowiadanych działań jest odbudowa zaufania do rynku recyklatów i stworzenie bardziej przewidywalnego otoczenia regulacyjnego dla inwestorów oraz uczestników łańcucha wartości tworzyw. Komisja sygnalizuje potrzebę lepszej integracji przepisów dotyczących handlu, produktów i odpadów, tak aby ograniczyć luki regulacyjne wykorzystywane w obrocie międzynarodowym oraz wzmocnić jednolity rynek UE. W centrum uwagi znajdują się trzy obszary: kontrola importu tworzyw deklarowanych jako zrecyklingowane, harmonizacja kryteriów końca statusu odpadu oraz uregulowanie zasad zaliczania recyklingu chemicznego do celów cyrkularnych.
Jednym z kluczowych elementów zapowiedzianych działań jest zaostrzenie wymogów wobec importu tworzyw sztucznych. Komisja planuje w pierwszej połowie 2026 r. zmiany w systemie kodów celnych, które umożliwią jednoznaczne rozróżnienie tworzyw pierwotnych od wtórnych, także w odniesieniu do materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Importerzy mają zostać objęci obowiązkiem przedstawiania szczegółowej dokumentacji potwierdzającej pochodzenie materiału, zastosowane procesy recyklingu oraz ciągłość informacji w całym łańcuchu dostaw. Działania te mają uzupełniać prowadzone od 2025 r. mechanizmy monitorowania importu oraz wpisują się w szerszą strategię ograniczania nieprawidłowych deklaracji recyklatów.
Równolegle Komisja zapowiada wdrożenie zharmonizowanych kryteriów końca statusu odpadu (end-of-waste) dla mechanicznie recyklowanych tworzyw sztucznych. Celem jest usunięcie barier wynikających z rozbieżnych regulacji krajowych i umożliwienie traktowania wysokiej jakości recyklatów jako produktów, które mogą swobodnie krążyć na rynku wewnętrznym UE. Konsultacje w tej sprawie trwają do stycznia 2026 r., a wejście w życie pierwszych wspólnych kryteriów planowane jest na lipiec 2026 r. Komisja szacuje, że harmonizacja może znacząco obniżyć koszty administracyjne i ułatwić rozwój transgranicznego handlu surowcami wtórnymi.
Istotnym elementem zapowiadanych reform jest również uregulowanie roli recyklingu chemicznego. Komisja potwierdziła zamiar wprowadzenia jednolitych zasad alokacji masy (mass balance), które pozwolą na zaliczanie chemicznie odzyskanych polimerów do realizacji unijnych celów dotyczących zawartości recyklatu. Rozwiązanie to ma obejmować także zastosowania wymagające wysokiej czystości materiału, w tym opakowania do kontaktu z żywnością. Według danych branżowych brak takich regulacji doprowadził w ostatnich latach do wstrzymania inwestycji w recykling chemiczny o wartości sięgającej kilku miliardów euro.
W obszarze finansowania Komisja sygnalizuje potrzebę lepszego wykorzystania istniejących instrumentów wsparcia inwestycji i innowacji, w tym w ramach kontynuacji Circular Economy Action Plan. Zapowiedziano również ponowne uruchomienie inicjatyw dialogowych, takich jak Circular Plastics Alliance, w celu koordynacji działań regulacyjnych i rynkowych. W dokumentach dotyczących pilotażowych działań dla tworzyw nie wskazano jednak jeszcze konkretnych nowych instrumentów finansowych dedykowanych wyłącznie sektorowi recyklingu.
Choć pełny projekt Circular Economy Act nie został jeszcze opublikowany, kierunek zapowiadanych zmian jest jednoznaczny. Komisja Europejska deklaruje odejście od polityki opartej głównie na celach deklaratywnych na rzecz systemu, w którym kluczowe znaczenie mają egzekwowalne normy, przejrzystość przepływu materiałów i weryfikowalne dane. Rok 2026 ma być pierwszym etapem tej transformacji – okresem przejścia od pilotażowych środków do spójnych ram prawnych dla gospodarki o obiegu zamkniętym w Unii Europejskiej.
