Nowy akt delegowany do rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), przyjęty 26 lutego 2026 r., przynosi istotną zmianę dla branży przetwórstwa tworzyw sztucznych w Europie. Komisja Europejska wyłączyła przedsiębiorców z obowiązku 100-procentowego ponownego użycia folii do owijania palet oraz taśm spinających w przypadku transportu między podmiotami powiązanymi w UE oraz w obrocie krajowym. Jednocześnie doprecyzowano, że zastosowania te nie podlegają również 40-procentowemu celowi ponownego użycia określonemu w art. 29 ust. 1 PPWR. Dla producentów i użytkowników folii stretch to sygnał, że argumenty techniczne i ekonomiczne branży zostały częściowo uwzględnione.
Europejskie Stowarzyszenie Folii z Tworzyw Sztucznych (EuPF) pozytywnie oceniło decyzję Komisji, wskazując, że pełny obowiązek ponownego użycia w transporcie paletowym byłby rozwiązaniem trudnym do wdrożenia w zautomatyzowanych łańcuchach dostaw. Jak podkreślił Thomas De Meester z EuPF: „Te same dowody, które uzasadniają wyłączenie dla transportu krajowego, mają zastosowanie do przewozów transgranicznych w UE”. Tymczasem właśnie transport między różnymi podmiotami w dwóch państwach członkowskich nadal pozostaje objęty 40-procentowym celem ponownego użycia.
Branża wskazuje, że takie rozróżnienie nie znajduje uzasadnienia w analizach środowiskowych. Niezależna ocena cyklu życia (LCA) pokazuje, że zastąpienie lekkich, recyklingowalnych folii jednorazowych systemami wielokrotnego użytku może prowadzić do wzrostu emisji gazów cieplarnianych od około 35 proc. do nawet ponad 1700 proc. Przyczyną są większa masa alternatywnych zabezpieczeń, spadek efektywności wykorzystania przestrzeni ładunkowej oraz konieczność dodatkowych transportów związanych ze zwrotem i czyszczeniem elementów wielorazowych. W przypadku przewozów międzynarodowych, gdzie dystanse są dłuższe, negatywny bilans emisji dodatkowo się pogłębia.
Istotny jest również wymiar ekonomiczny. Analiza obejmująca osiem sektorów gospodarki – m.in. rolnictwo, cement, budownictwo, mleczarstwo, szkło, tworzywa sztuczne i handel detaliczny – wskazuje na dodatkowe roczne koszty rzędu 4,9 mld euro. Nakłady inwestycyjne niezbędne do przystosowania zakładów do systemów wielokrotnego użytku oszacowano na 4,7–5,3 mld euro ponad standardowe cykle modernizacyjne. Oznaczałoby to również przedwczesną wymianę zautomatyzowanych linii pakujących o wartości rezydualnej około 1 mld euro w skali całej UE.
Dodatkowe wyzwania dotyczą przedsiębiorstw prowadzących działalność eksportową poza Unię Europejską. W takich przypadkach zwrot opakowań wielokrotnego użytku z państw trzecich jest w praktyce niewykonalny, co wymuszałoby równoległe funkcjonowanie różnych systemów pakowania, zwiększając koszty i złożoność operacyjną.
Warto podkreślić, że folie stretch stosowane w transporcie paletowym są w wielu państwach skutecznie zbierane i poddawane recyklingowi materiałowemu w zamkniętych strumieniach przemysłowych. Oznacza to, że przy właściwej organizacji systemu odpadowego lekkie, w pełni recyklingowalne rozwiązania jednorazowe mogą zapewniać korzystny bilans środowiskowy i wspierać cele gospodarki o obiegu zamkniętym, bez konieczności wprowadzania kosztownych i emisyjnych systemów zwrotnych.
Decyzja Komisji jest więc krokiem w stronę większego realizmu regulacyjnego, ale nie zamyka dyskusji o ostatecznym kształcie art. 29 PPWR. Dalsze rozstrzygnięcia będą miały bezpośredni wpływ na funkcjonowanie zautomatyzowanych łańcuchów dostaw w całej Unii oraz na konkurencyjność europejskiego przemysłu w warunkach rosnącej presji kosztowej i regulacyjnej.
źródło: Commission Takes First Step on Pallet Wrapping and Straps — But Key Reuse Target Remains Unresolved
