27 grudnia 2025 r. Komisja Europejska opublikowała długo zapowiadany dokument COM(2025) 843 final, zatytułowany „Przyspieszenie transformacji Europy w kierunku gospodarki cyrkularnej”. To pierwszy pakiet pilotażowy działań mających wzmocnić europejski rynek surowców wtórnych i zapewnić lepsze warunki funkcjonowania dla sektora recyklingu tworzyw sztucznych. Jak wskazuje Komisja, publikacja dokumentu to reakcja na rosnące trudności recyklerów w krajach członkowskich. W ciągu ostatnich dwóch lat branża mierzyła się z gwałtownym spadkiem inwestycji, presją taniego importu spoza UE oraz rekordowo wysokimi kosztami energii. Kryzys ten grozi – jak podkreślono w komunikacie – spowolnieniem lub nawet zatrzymaniem transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym.
Najważniejszym elementem pakietu jest zapowiedź wprowadzenia zharmonizowanych w całej Unii kryteriów „end-of-waste” dla tworzyw sztucznych poddanych recyklingowi mechanicznemu. Obecnie brak wspólnotowych przepisów w tej dziedzinie skutkuje rozbieżnościami interpretacyjnymi w poszczególnych państwach członkowskich, co znacznie utrudnia transgraniczny handel recyklatami. Komisja zapowiada, że jeszcze w pierwszym kwartale 2026 r. rozpoczną się konsultacje z państwami członkowskimi i interesariuszami, a odpowiednie rozporządzenie delegowane ma zostać przyjęte do końca 2026 r.
W zamierzeniu Komisji nowe przepisy mają zmniejszyć obciążenia administracyjne, ułatwić identyfikację surowców wtórnych spełniających unijne normy oraz ujednolicić standardy jakościowe. Dzięki temu rynek wtórnych tworzyw ma stać się bardziej przewidywalny i przejrzysty, co z kolei powinno stymulować rozwój gospodarki cyrkularnej i zwiększyć poziom recyklingu.
Na pakiet pilotażowy zareagowała organizacja Plastics Europe, reprezentująca producentów tworzyw sztucznych w Europie. W opublikowanym 30 grudnia 2025 r. stanowisku (źródło: plasticseurope.org) stowarzyszenie poparło kierunek działań Komisji, ale równocześnie zwróciło uwagę na istotne ograniczenia dokumentu. Przede wszystkim podkreślono, że pilotaż koncentruje się wyłącznie na recyklingu mechanicznym, całkowicie pomijając inne technologie odzysku, takie jak recykling chemiczny czy rozpuszczalnikowy.
„Aby Europa mogła osiągnąć cele Zielonego Ładu i zbudować konkurencyjną, nowoczesną bazę przemysłową, potrzebujemy regulacji wspierających wszystkie sprawdzone technologie recyklingu, a nie tylko ich część” – napisano w oficjalnym komunikacie. Plastics Europe apeluje do Komisji, by już na etapie kolejnych prac legislacyjnych objąć zakresem regulacyjnym wszystkie metody odzysku, pod warunkiem spełnienia odpowiednich kryteriów środowiskowych.
Warto podkreślić, że pakiet z grudnia 2025 r. to dopiero początek szerszych zmian. Komisja zapowiedziała, że w 2026 r. rozpocznie prace nad nowym aktem prawnym – Circular Economy Act, który ma zintegrować i uporządkować dotychczasowe rozproszone regulacje dotyczące cyrkularności. Równolegle KE kontynuuje wdrażanie innych istotnych inicjatyw legislacyjnych, w tym rozporządzenia PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), którego finalna wersja ma zostać przyjęta w pierwszej połowie 2026 r.
Na etapie przygotowania znajdują się również przepisy dotyczące sposobu liczenia i weryfikacji zawartości recyklatu w produktach, w tym w opakowaniach jednorazowego użytku objętych dyrektywą SUP (Single-Use Plastics Directive), a także ramy regulacyjne dla inwestycji w recykling chemiczny.
Z punktu widzenia rynku tworzyw, rok 2026 zapowiada się jako przełomowy pod względem kształtowania nowych reguł gry dla recyklatów. Kierunek działań Komisji Europejskiej sugeruje dążenie do pełnej harmonizacji przepisów, większej transparentności łańcuchów dostaw surowców wtórnych oraz stopniowego włączania do systemu także zaawansowanych technologii odzysku. Ostateczny efekt tych procesów będzie zależał od sposobu ich wdrożenia oraz zakresu, w jakim uda się objąć wspólnym systemem wszystkie technologie i sektory rynku.
