2 sierpnia 2026 r. zmarł prof. dr hab. inż. Józef Koszkul, jedna z ważnych postaci polskiego środowiska przetwórstwa tworzyw polimerowych, wieloletni pracownik Politechniki Częstochowskiej, naukowiec, dydaktyk i organizator życia akademickiego. Miał 88 lat. Pozostawił po sobie znaczący dorobek naukowy, ale przede wszystkim kilka pokoleń inżynierów i naukowców związanych z polskim przemysłem przetwórczym.
Profesor Józef Koszkul urodził się 6 lutego 1938 r. w Barcicach koło Nowego Sącza. Po ukończeniu Technikum Kolejowego w Nowym Sączu rozpoczął w 1957 r. studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Częstochowskiej. Dyplom uzyskał w 1962 r. i w tym samym roku rozpoczął pracę zawodową jako konstruktor w ZBMiA w Krakowie. W latach 1964–1970 pracował w Zakładach Materiałów Biurowych, gdzie jako główny technolog uczestniczył m.in. w opracowaniu serii piór i długopisów Zenith.
Kolejne lata coraz silniej wiązały go z przetwórstwem tworzyw polimerowych. W latach 1970–1976 pracował w Instytucie Przemysłu Drobnego i Rzemiosła, a od 1972 r. kierował Zakładem Technologiczno-Konstrukcyjnym Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych w OBR Artykułów Powszechnego Użytku. Zajmował się wówczas m.in. technologią wtryskiwania, skurczem przetwórczym oraz konstrukcją form.
W 1976 r. rozpoczął pracę na Politechnice Częstochowskiej i uzyskał stopień doktora nauk technicznych. Habilitował się w 1986 r. na Wydziale Mechanicznym Technologicznym Politechniki Śląskiej, a w 2001 r. otrzymał tytuł profesora nauk technicznych.
Na Politechnice Częstochowskiej kierował Zakładem Obrabiarek, był zastępcą dyrektora Instytutu Technologii Budowy Maszyn, a następnie kierownikiem Zakładu Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych. Z jego inicjatywy 1 stycznia 2000 r. utworzono Katedrę Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych i Zarządzania Produkcją. W latach 1996–2002 był dziekanem Wydziału Budowy Maszyn, przekształconego na jego wniosek w Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki. W latach 2002–2005 pełnił funkcję prorektora ds. rozwoju i współpracy z zagranicą.
Szczególne miejsce w jego działalności zajmowało przetwórstwo materiałów polimerowych. Profesor łączył doświadczenie przemysłowe z badaniami naukowymi, zajmując się technologiami przetwórstwa, właściwościami polimerów i kompozytów oraz zależnościami między parametrami procesu a właściwościami gotowych wyrobów. Był autorem lub współautorem ponad 200 publikacji, 14 książek oraz 10 patentów. Jego książki, m.in. „Materiały polimerowe”, „Polipropylen i jego kompozyty” czy współautorskie „Materiały polimerowe i ich przetwórstwo”, przez lata służyły kolejnym rocznikom studentów i specjalistów. Ta ostatnia publikacja nadal znajduje się w literaturze podstawowej przedmiotów dotyczących technologii polimerów na polskich uczelniach.
Profesor Koszkul pozostawał blisko przemysłu i środowiska inżynierskiego. Przez wiele lat kierował częstochowskimi strukturami SIMP, był prezesem Towarzystwa Przetwórców Tworzyw Polimerowych SIMP oraz jednym z założycieli Polskiego Towarzystwa Materiałów Kompozytowych. Organizował także konferencje łączące środowisko akademickie z przedstawicielami zakładów przetwórczych.
Szerokiemu gronu przedstawicieli branży był doskonale znany z targów PLASTPOL w Kielcach. Od 1996 r. przewodniczył Sądowi Konkursowemu tej imprezy, uczestnicząc przez ponad dwie dekady w ocenie nowych maszyn, materiałów i technologii prezentowanych przez polskich i zagranicznych wystawców. Jeszcze podczas edycji PLASTPOL 2017 i 2018 kierował pracami targowego jury.
Za działalność naukową, dydaktyczną i społeczną został uhonorowany m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
Profesor Józef Koszkul należał do pokolenia naukowców i inżynierów, które budowało w Polsce nowoczesne przetwórstwo tworzyw polimerowych, łącząc naukę, dydaktykę i praktykę przemysłową. Współpracownicy i wychowankowie zapamiętają go również jako człowieka skromnego, spokojnego i życzliwego. Pozostawiony przez niego dorobek oraz kolejne pokolenia wykształconych specjalistów pozostaną trwałą częścią historii polskiego przetwórstwa.
